Owczarek australijski to średniej wielkości czworonóg utrzymywany obecnie jako pies do towarzystwa i psich sportów. Bardzo aktywny i energiczny, o wyjątkowym temperamencie, potrzebuje zajęcia i dużo ruchu. Jest bardzo inteligentny, ale niedoświadczonym właścicielom może czasami sprawiać sporo problemów.


SPIS TREŚCI


    1. Historia rasy
    2. Owczarek australijski aussie ikoną kultury kowbojskiej
    3. Sierść i umaszczenie
    4. Wygląd, wielkość i proporcje
    5. Wyjątkowy charakter owczarka australijskiego
    6. Przenikliwy i inteligentny owczarek australijski
    7. Owczarek australijski w rodzinie
    8. Aktywność
    9. Zdrowie
    10. Żywienie owczarka australijskiego
    11. Pielęgnacja
    12. Jak wybrać odpowiedniego hodowcę?
    13. Ciekawostki

Historia rasy

Inaczej niż nazwa rasy sugeruje, ojczyzną owczarka australijskiego aussie nie jest wcale Australia, ale najprawdopodobniej Ameryka Północna. Na temat powstania rasy istnieje wiele teorii. Dokładnie nie wiadomo, jak przebiegało jej kształtowanie. Uważa się, że protoplastami aussie były owczarki przywożone przez osadników z różnych krajów, m.in. z Anglii. 

Owczarek australijski pochodzi od grona najlepszych pasterzy w Europie. Powszechnie uważa, się, że światowa trasa Aussie rozpoczęła się w Europie, w pobliżu Pirenejów. To tutaj, na pograniczu Francji i Hiszpanii, rdzenni mieszkańcy Basków zbudowali swoją wielowiekową reputację pasterzy światowej klasy. Wybrany przez nich pies pasterski nazywał się Pasterzem Pirenejskim, protoplastą współczesnego owczarka australijskiego aussie.

Na początku XIX wieku australijscy emigranci rozpoczęli wędrówkę do ogromnego wnętrza kontynentu w poszukiwaniu bogatych pastwisk dla bydła. W końcu wielu Basków, wraz ze swoimi wiernymi psami pasterskimi, popłynęło na wschód, aby spróbować szczęścia na dziewiczym kontynencie australijskim, szeroko otwartym raju dla pasterzy owiec.

W czasie długiego pobytu w Australii owczarek baskijski doskonalił się poprzez rozsądne krzyżowanie między innymi z Collie i Border Collie. Po zbudowaniu osady nieustraszeni Baskowie opuścili Australię na bardziej zielone pastwiska - dosłownie - i popłynęli do Kalifornii. Kalifornijscy farmerzy podziwiali pasterskie psy Basków i założyli, że są to rasy australijskie - stąd myląca nazwa owczarek australijski.

Owczarek australijski na drzewie
Owczarek australijski aussie ikoną kultury kowbojskiej 

Owczarek australijski udoskonalany w Ameryce stał się ikoną kultury kowbojskiej. Wiele aussie nadal szczęśliwie pracuje na “Amerykańskim Zachodzie”, inne zarabiają na pożywienie pracując na rodeo, a jeszcze inne z tej niezwykle wszechstronnej rasy pracują jako psy terapeutyczne, psy służbowe i psy poszukiwawczo-ratownicze. Owczarek australijski wszedł do AKC - największej organizacji kynologicznej w Stanach Zjednoczonych w 1993 roku.

Sierść i umaszczenie

Owczarki australijskie mogą mieć różnorodne umaszczenie, w tym blue merle (cętkowany wzór z kontrastowymi odcieniami niebieskiego lub czerwonego). Każde umaszczenie może być lekko podpalane i występuje z domieszką w kolorze białym, co daje szatę tricolor. 

Opisując umaszczenie, należy także wspomnieć o charakterystycznym wyglądzie futra. Owczarki australijskie posiadają półdługą, dwuwarstwową sierść. Pierwsza warstwa to podszerstek, który zapewnia naszym czarnym czy czekoladowym aussie zabezpieczenie przed warunkami pogodowymi. Ilość podszerstka jest ściśle uzależniona od regionu, który zamieszkują owczarki aussie. Druga warstwa to prosty lub delikatnie falisty włos właściwy o średnio twardej strukturze.

Wygląd, wielkość i proporcje

Owczarek australijski aussie jest wyjątkowo proporcjonalnie zbudowanym psem o nieco wydłużonej sylwetce. Doskonałe proporcje jego ciała odzwierciedlają jego przeznaczenie psa pracującego. Owczarek australijski z wysokością w kłębie między 51 a 58 cm u samców i 46 do 53 cm u suczek należy do przedstawicieli ras średnich lub dużych. Aussie posiada mocny kościec i atletyczną sylwetkę nie sprawiając przy tym wrażenia ciężkiego. 

Wzorcowy przedstawiciel tej rasy wyróżnia się lekko opadającym zadem oraz skracanym lub naturalnie krótkim ogonem nie przekraczającym 10 cm. Nos owczarka australijskiego w zależności od koloru sierści może być czarny lub brązowy. U aussie o marmurkowej szacie mogą na nosie występować białe lub różowe plamki, nie powinny one jednak zajmować więcej niż 25% jego powierzchni. Przenikliwie i przyciągające wzrok spojrzenie owczarka australijskiego możemy zawdzięczać jego pięknym i szlachetnym oczom. Oczy aussie mogą być brązowe, bursztynowe lub niebieskie, jednolite lub różnobarwnie kropkowane.

Leżący owczarek australijski z niebieskimi oczami

Wyjątkowy charaketer owczarka australijskiego

Owczarki australijskie jako pracujące psy pasterskie mogą czasami przyjmować dominującą rolę w domu - jeśli nie będą widzieć we właścicielu silnego autorytetu oraz przywódcy. To powoduje, że aussie mimo ogromnej chęci do współpracy z człowiekiem nie jest polecany jako rasa dla początkującego psiarza. Wprawdzie owczarek australijski to nie miniaturowy maltańczyk, ale także z uwagi na ogromne pokłady energii potrafi nieco napsocić, zwłaszcza jeśli brakuje mu ruchu.  Nieodpowiednio prowadzony owczarek australijski może stwarzać masę kłopotów zarówno w domu, jak i na spacerach.

Jak wiele psów pasterskich, owczarki australijskie z natury są lojalne wobec swojej rodziny, z kolei do obcych podchodzą z dozą dystansu i nieufności. Aussie potrzebują wczesnej socjalizacji - kontaktu z ludźmi, różnymi dźwiękami i doświadczeniami. Odpowiednia socjalizacja w dużym stopniu przyczynia się do prawidłowego rozwoju owczarka australijskiego. Regularne zapraszanie gości i zabieranie go do ruchliwych miejsc, na spacery również pomogą mu rozwinąć umiejętności społeczne. 

Przenikliwy i inteligentny owczarek australijski 

Owczarek australijski to bardzo inteligentny i wszechstronny pies. Zdolność rasy do przystosowania się do sytuacji i samodzielnego myślenia czyni ją doskonałym psem zarówno służbowym jak i rodzinnym. Kochają aktywność oraz wykonywanie zadań. Chęć do pracy i pojętność nie oznacza automatycznie, że owczarki Aussie łatwo będzie ułożyć. 

Charakter owczarka australijskiego umożliwia mu szybko nabywać nowych umiejętności— fakt, niestety szybko nabiera także złych nawyków. Wychowanie i kształtowanie jego osobowości  wymaga więc cierpliwości, mądrości i empatii oraz konsekwencji i przejrzystości zasad. Słabe punkty właściciela owczarek australijski szybko wyczuje i wykorzysta na swoją korzyść. Pewny siebie, stanowczy i empatyczny właściciel, który poświęci uwagę pupilowi, z pewnością będzie wiódł z nim harmonijne i bezproblemowe życie.

Owczarek Australijski Aussie w rodzinie

Owczarki australijskie mogą być dobrymi towarzyszami aktywnych rodzin, o ile trafią na osoby świadome dużych potrzeb ruchowych przedstawicieli tej rasy. Aussie chcąc przypodobać się swoim opiekunom, z radością wykonując ich polecania. 

Spokojne, bez tendencji do agresji usposobienie owczarka australijskiego oraz łatwość w uczeniu się nowych rzeczy i gotowość podporządkowania się człowiekowi czynią z niego zarówno doskonałego psa pracującego, jak i pożądanego psa rodzinnego. Jeśli jednak ich potrzeby nie zostaną zaspokojone, same będą wyszukiwały sobie nowych atrakcji i doświadczeń. Może to oczywiście doprowadzić do takich problemów, jak niszczenie kapci, mebli czy innego wyposażenia domu. 


Aktywność

Ogromne zasoby energii owczarków australijskich sprawiają, że przedstawiciele tej rasy potrzebują dużo ruchu, codziennej zabawy i ćwiczeń. Potrzebują przestrzeni do biegania i zabawy w miejskim środowisku. Owczarek australijski jest porywającym psem, który wymaga wiele uwagi i pracy. Uczenie aussie sztuczek zmuszając je do wysiłku intelektualnego i fizycznego sprawia, że są szczęśliwi wykorzystując swój potencjał. Z uwagi na duża wytrzymałość oraz łatwość adaptacji do różnych warunków klimatycznych owczarki australijskie są powszechnie wykorzystywane jako psy tropiące.

Zdrowie 

Owczarki australijskie są na ogół całkiem zdrową rasą, a odpowiedzialny hodowca powinien regularnie badać swoje psy pod kątem schorzeń typowych dla rasy. Do chorób typowych dla aussie zaliczane są problemy ze stawami jak dysplazje stawu biodrowego i łokciowego, choroby oczu jak katarakta czy postępujący zanik siatkówki, epilepsja oraz wady zgryzu.

Wyjątkowo aktywne aussie są także podatne na kontuzje wynikające z nadmiernych przeciążeń łap i stawów. Ponadto co trzeci owczarek australijski posiada mutację w genie MDR1, odpowiedzialnym za przekraczanie bariery krew-mózg przez niektóre związki chemiczne, w tym iwermektynę. Należy więc uważać z podawaniem niektórych preparatów i leków, gdyż nieodpowiednie dobranie środków leczniczych może doprowadzić psa nawet do śmierci. Mutację tę można wykryć za pomocą testów genetycznych.

Żywienie owczarka australijskiego 

Niezbędna do prawidłowego rozwoju oraz funkcjonowania owczarka aussie jest także odpowiednio dostosowana do jego potrzeb dieta. Jak u większości ras psów, dla owczarka australijskiego zaleca się karmę składającą się przede wszystkim z mięsa (co najmniej 70%) oraz warzyw, owoców i ziół (ok. 20—30%). Psy nie potrzebują w swojej diecie zbóż, a całkowicie z jadłospisu swojego pupila powinniśmy wykluczyć cukry. 

Choć typowy owczarek australijski nie miewa problemów z apetytem podając mu karmę suchą lub karmę mokrą, zwracaj zawsze uwagę na jej jakość. Analizując składy na etykietach unikaj zbędnych wypełniaczy, środków słodzących, sztucznych wzmacniaczy smaku i chemicznych substancji konserwujących. Zalecana dzienna porcja pożywienia dla owczarka australijskiego to między 1,5 do 2,5 szklanki wysokiej jakości suchej karmy, podzielonej na dwa posiłki.

Przydatny przy wyborze pożywienia dla owczarka australijskiego może okazać nasz artykuł o tym jak wybrać karmę dla psa, uwzględniający szereg parametrów niezbędnych do jej wyboru. Natomiast w sytuacji, gdy mamy jakiekolwiek obawy dotyczące wagi i diety swojego psa zachęcamy wówczas do konsultacji ze specjalistą weterynarzem.

Pielęgnacja

Poza prawidłowym żywieniem i regularnymi wizytami kontrolnymi u weterynarza trzeba pamiętać również o prawidłowej pielęgnacji i higienie pupila. Sierść owczarka australijskiego należy szczotkować codziennie, usuwając przy tym luźne włosie, brud i kołtuny. Owczarki australijskie nie wymagają też częstych kąpieli – robimy to sporadycznie, ewentualnie, gdy pies bardzo mocno się pobrudzi. Raz w tygodniu należy sprawdzić stan uszu, zębów, łap i pazurów — wyczyścić je lub skrócić w razie potrzeby. Dzięki takiej pielęgnacji nie tylko utrzymasz piękny wygląd owczarka, lecz także polepszysz jego ogólne samopoczucie i wzmocnisz Waszą więź.

Jak wybrać odpowiedniego hodowcę?

Zanim zdecydujesz się na konkretnego hodowcę, musisz wiedzieć w jakim celu chcesz nabyć swojego owczarka australijskiego. Przemyśl także czy podołasz życiu z tak charakternym i energicznym psem. Jeśli tak to przejdź do przeglądania ofert - ale tylko zrzeszonych hodowców, którzy chętnie odpowiadać będą na wszystkie Twoje pytania związane ze szczenięciem. Poważny i legalnie działający hodowca zawsze przedstawia rodowód, kartę szczepień i zaświadczenie o odbytym odrobaczaniu. 

Nawet jeśli nie planujesz uczestnictwa w wystawach zachęcamy do zakupu psa z pełną dokumentacją, ponieważ hodowca zrzeszony w związku poddawany jest regularnym kontrolom, co jest najskuteczniejszą ochroną przed zakupem szczeniaka aussie z chorobą dziedziczną. Kupując szczenię z hodowli zarejestrowanej w ZKwP (Związek Kynologiczny w Polsce), otrzymujemy metrykę urodzenia lub rodowód.

W wielu przypadkach możesz najpierw odwiedzić szczenię owczarka australijskiego w hodowli i poznać jego rodziców. Najlepiej wybrać hodowcę, który koncentruje się na jednej rasie i zachowuje odpowiednio długie odstępy między miotami, tak by matka miała czas na regenerację. 

Cena owczarka australijskiego zależy od konkretnej hodowli. Przyjmuje się, że miniaturowy szczeniak z ogonem szczątkowym i dokumentacją ZKWP może kosztować od 3000 zł w górę. Cena owczarka australijskiego w granicach 3500-4500 zł jest w kwotą standardową. Polska hodowla może też sprzedawać psy po nieco wyższych stawkach. Z reguły dotyczy to aussie wystawowych.

Ciekawostki

Różnokolorowe oczy aussie

Owczarek australijski jest jedną z niewielu ras, które stosunkowo często mają różnokolorowe oczy. Aussie mogą mieć dowolną kombinację brązowych, niebieskich, orzechowych, bursztynowych lub zielonych oczu. Niektóre owczarki australijskie mają nawet więcej niż jeden kolor w tym samym oku. 

Aussie mistrzem frisbee

Owczarek australijski o imieniu Hyper Hank zyskał swą sławę w latach 70. dzięki niezwykłym umiejętnościom we frisbee. Hank i jego właściciel, Eldon McIntire wygrali zawody psów we frisbee, a nawet mogli występować na Super Bowl i grać z rodziną Carter’ów w Białym Domu.

Naturalnie krótki ogon

Oprócz genetycznych predyspozycji do heterochromii, owczarki australijskie mają 20% szansę na urodzenie się z naturalnie krótkim ogonem. Kalifornijscy farmerzy celowo wyhodowali aussie z naturalnie krótkim ogonem, ponieważ w pracy przy zaganianiu owiec lub bydła jest to dla nich bezpieczniejsze.